เอกสารฮอลันดา สมัยกรุงศรีอยุธยา

หนังสือหรือเอกสารและจดหมายเหตุภาษาต่างประเทศเกี่ยวกับประเทศไทยซึ่งบรรดาชาวต่างชาติผู้เคยมาประเทศไทยในสมัยก่อนได้บันทึกไว้นั้น ล้วนแต่มีค่าควรแก่การศึกษาค้นคว้าทั้งสิ้น ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ในหอเอกสารของต่างประเทศเป็นจำนวนมาก เมื่อสมเด็จพระเจ้าพระบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสด็จเยือนทวีปยุโรปเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๔ ได้โปรดให้จ้างคัดหนังสือและเอกสารเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทยดังกล่าวมาเป็นจำนวนมากทั้งที่เป็นภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส และภาษาฮอลันดา บางเรื่องหอสมุดวชิรญาณได้พิมพ์เผยแพร่และบางเรื่องกรมศิลปากรได้จัดแปลเป็นภาษาไทย พิมพ์เผยแพร่แล้วหลายเล่มดังปรากฎในประชุมพงศาวดาร ภาคต่างๆและหนังสือแปลของกรมศิลปากร